Handbal is een balsport met een speciaal reglement. Voordat een amateur zich tot professional kan ontwikkelen moet hij/zij een aantal handbalwedstrijden hebben gespeeld en gezien. In dit blogartikel leest u de belangrijkste handbalregels, zodat u bij de eerste ervaringen met handbal niet de draad kwijtraakt door alle uitzonderingen. Het handbalreglement is wat complex en bevat veel ‘als …, dan’ varianten. Om ervoor te zorgen dat beginners en buitenstaanders niet het overzicht over het veld verliezen, leggen wij het spel uit aan de hand van een aantal basisregels.

Handbal producten

1. Een handbalteam
Een team kan bestaan uit maximaal 14 spelers. Zeven spelers staan op het veld (6 veldspelers en 1 doelverdediger) terwijl de overige 7 handbalspelers van het handbalteam optreden als wisselspelers. Bij een handbalwedstrijd staan doorgaans 14 handbalspelers op het veld.

Tussen de handbalveld- en wisselspelers is een vliegende wissel mogelijk. De spelerswissel mag alleen worden uitgevoerd via de wissellijn. Deze definieert de handbalwisselzone buiten het handbalspeelveld, waar zich de wisselspelers ophouden en verloopt aan de langszijde van het speelveld, steeds vanaf de middellijn 4,5 m naar links en rechts. Als een speler ongeoorloofd de wissellijn overschrijdt, begaat hij een wisselfout. Deze wordt bestraft door de overtredende handbalspeler van het veld te sturen en de tegenpartij een vrije worp toe te kennen.

Bij de hogere handbaldivisies vervangen sommige ploegen bij aanvallen soms de doelverdediger voor een extra veldspeler zodat er in totaal 7 veldspelers zijn om de aanval uit te voeren. Als de ploeg de bal verliest, wordt de doelverdediger weer ingewisseld. Deze tactiek wordt hoofdzakelijk toegepast bij landelijke handbalcompetitiewedstrijden. Bijvoorbeeld, als de stand vlak voor het einde van de wedstrijd nog steeds gelijk is en alles op een kaart wordt gezet. Teams in de lagere handbalklassen maken minder vaak gebruik van deze tactiek.

2. HandbalWedstrijd speeltijd
Een handbalwedstrijd bestaat gewoonlijk uit twee speelhelften van 30 minuten. Bij de jeugd kiest men deels ook voor kortere speeltijden. Wanneer er bij bepaalde wedstrijden sowieso een winner uit de bus moet komen (bijvoorbeeld bekerwedstrijden) en het na 60 minuten nog steeds gelijkspel is, vinden er twee verlengingen van steeds 5 minuten plaats.

Als de tweede verlenging ook geen winnaar oplevert, wordt deze bepaald door 7-meterworpen. Uitgesloten, gediskwalificeerde spelers en spelers die van het veld zijn gestuurd, mogen hieraan niet deelnemen. Ieder team wijst 5 spelers aan die beurtelings een doelworp uitvoeren. Als de stand na 10 worpen nog steeds gelijk is, worden opnieuw 5 spelers van ieder team gekozen die beurtelings net zo lang doelworpen uitvoeren tot er wordt gescoord.

3. Het handbalspeelveld
Het speelveld meet 40 x 20 meter en wordt door talrijke lijnen begrensd en doorsneden.

• De zijlijnen en de achterlijnen omsluiten het veld.
• De middenlijn loopt door het midden van het speelveld.
• Het doelgebied wordt door een ononderbroken halve cirkel met een straal van 6 meter gedefinieerd. Dit gebied mag alleen door de doelverdediger worden betreden.
• De gestippelde vrijeworplijn ligt negen meter voor het doel.
• Tussen de doelcirkel en de vrijeworplijn ligt de 7-meterlijn.
• Aan een van de zijlijnen ligt de wissellijn die vanaf de middenlijn steeds 4,5 m naar rechts en links loopt. Daarachter ligt de wisselzone met de wisselbanken voor de overige spelers.

4. De handbal
De handbal is gemaakt van kunststof of leer. De diameter van de handbal varieert al naargelang geslacht en leeftijd van de teams. Een handbal voor herenteams heeft een omvang die ongeveer 10 cm kleiner is dan een voetbal, maar hetzelfde weegt. Daardoor kunnen handballers hem beter grijpen en harder gooien dan een voetbal. Vaak wordt de handbal behandeld met hars zodat de spelers hem beter met één hand kunnen vangen en vasthouden. in veel sporthallen is echter het gebruik van harsen niet toegestaan omdat ze plakkerige sporen op de vloeren achterlaten.

5. De stappen handbal
Staande mogen de spelers de bal slechts drie seconden vasthouden. Met de bal in de hand mogen zij slechts drie stappen doen. Om zich vrij te kunnen bewegen, moet de bal voortdurend (minstens na iedere derde stap) op de vloer stuiten.

6. De aanval bij handbal
De handbal mag met de handen, armen, hoofd, romp, bovenbeen of knie worden geworpen, opgevangen, gestopt en met hand of vuist worden geslagen. Contact met onderbenen en voeten is niet toegestaan. Een speler kan in balbezit komen als het hem lukt de bal op de tegenspeler met open hand te veroveren. Als hij de tegenspeler de bal uit handen slaat, wordt dit gezien als een foul.

7.Foul
Als een handbalspeler er door vastgrijpen, omklemmen, stoten en vasthouden op een onsportieve manier aan wordt gehinderd de bal te werpen, wordt dit gezien als een foul en wordt doorgaans bestraft met een vrije worp. Als de scheidsrechter een speler de gele kaart toont, is dit een waarschuwing die geen onmiddellijke uitwerking heeft op het verloop van de handbalwedstrijd.

Een tweede overtreding van de handbalspeler, die de gele kaart rechtvaardigt, wordt bestraft met een 2-minuten uitsluiting. Het team moet dan verder spelen met een speler minder. Als een speler voor de tweede keer wordt bestraft met een 2-minuten uitsluiting, wordt hij gediskwalificeerd met de rode kaart en mag voor de verdere rest van de wedstrijd niet meer worden ingewisseld. De handbalspelers kunnen ook een rode kaart krijgen voor een eenmalige overtreding, bijvoorbeeld wegens uiterst onsportief of bijzonder agressief gedrag.

8. De worp bij handbal
De beginworp wordt na het beginsignaal van de scheidsrechter in het midden van het speelveld uitgevoerd. Daarbij moet de speler met één voet de middenlijn aanraken, terwijl de andere voet op de eigen helft moet staan. Spelers van de tegenpartij moeten op een afstand van 3 meter van de speler blijven die de beginworp uitvoert. Onmiddellijk na het beginsignaal mogen de medespelers op de speelhelft van de tegenpartij lopen.

9. Het speelveld, doel schieten

Twee kwart cirkels van 6 meter straal (gemeten vanaf de binnenkant aan de achterkant van de doelpaal) verbinden de 3 meter lange lijn met de doellijn. Er mag niet binnen de 6 meter cirkel op het doel gescoord worden.

De vrijeworplijn (9-meterlijn) wordt op een afstand van 3 meter evenwijdig aan de doelgebiedlijn getrokken.



Handbal doel

Een handbaldoel is van binnenuit gemeten 3 meter breed en 2 meter hoog. Het doel is gemaakt van palen en een lat van 8 centimeter in het vierkant. Het doel hoort vast te worden gemaakt aan de grond of de muur zodat deze goed op zijn plek blijft en er ook veilig gesport kan worden.

Het doel is tweekleurig uitgevoerd waarbij er twee kleuren om en om zichtbaar zijn. Dit zijn meestal rood en wit. Het net heeft een minimale diepte van 70 centimeter en maximaal 1 meter.


10. Vrije worp bij Handbal
De vrije worp wordt uitgevoerd als gevolg van overtredingen, bijvoorbeeld als een speler van de aanvallende ploeg binnen de doelcirkel komt. De vrije worp wordt uitgevoerd op de plek waar de overtreding werd begaan. Overtredingen die met een vrije worp worden bestraft op een afstand van minder dan 9 meter van het doel van de tegenpartij worden genomen aan de vrijeworplijn. De tegenspelers moeten daarbij minimaal 3 meter afstand tot de bal aanhouden.

11. Inworp bij Handbal
Als de bal buiten het speelveld komt, wordt de inworp uitgevoerd. Daarbij moet de speler die de inworp neemt met één voet op de zijlijn staan.

12. Uitworp bij Handbal
De uitworp wordt uitgevoerd door de doelverdediger en vindt plaats als de bal over de doellijn het speelveld verlaat en voor het laatst werd aangeraakt door de aanvallende ploeg of de doelverdediger van de verdedigende ploeg of wanneer de bal in het doelgebied blijft liggen. Anders dan bij voetbal, waarbij de keeper bij de doellijn moet blijven, mag de keeper bij handbal maximaal 4 meter voor zijn doel staan.

13. 7-meterworp bij Handbal
Als een duidelijke doelkans wordt verhinderd door een foul of door het betreden van het doelgebied, wordt de gelijkheid van kansen weer hersteld door een 7-meter worp. De werpende speler gaat voor de 7-meter staan en probeert na het fluitsignaal een doelpunt te scoren. Zo lang de speler de bal vasthoudt, mag hij de 7-meter lijn niet aanraken of overschrijden. De andere spelers staan bij de vrijeworplijn en blijven op een afstand van 3 meter tot de werpende speler.

Handbal ballen
Handbal wordt gespeeld met een… handbal. De verschillende internationale normen voor de ballen zijn hieronder weergegeven:

IHF-grootte 3: omtrek 58–60 cm, gewicht 425-475 gram, voor mannen en jongens van 16 jaar en ouder.
IHF-grootte 2: omtrek 54–56 cm, gewicht 325-375 gram, voor vrouwen en meisjes van 14 jaar en ouder en jongens tussen 12 tot 16 jaar.
IHF-grootte 1: omtrek 50–52 cm, gewicht 290-330 gram, voor meisjes van 8 tot 14 jaar en voor jongens van 8 tot 12 jaar.
Een handbal kan zeker op topniveau een behoorlijke snelheid meekrijgen. Om een beeld te geven: Bij een worp uit de loop kan dit oplopen tot 100 km per uur. Uit een sprong kan dat tot ongeveer 90 km/uur en uit stand kan dat 80 km per uur zijn.

Handbal techniek
Handbal is een technische sport en het gebruik van de handen maakt dat er veel controle mogelijk is, maar ook nodig is, bij de balbehandeling. Er zijn verschillende schot technieken zoals bijvoorbeeld een sprongschot, valworp en een slingerworp.

Vangen en pasen op een snelle en secure manier is ook erg belangrijk in handbal. Balbezit houden en snelle balcirculatie door het team zijn van belang om de tegenstander te verrassen.

Een ander belangrijk element in handbal is dat spelers zowel goed in aanvallen als verdedigen moeten zijn. Zowel slimme dekkingssystemen en verwarring bij de tegenstander in de aanval maken handbal ook een leuke creatieve sport. Passief spel wodt bestraft als er na het geven van een 10 seconden teken geen doelpoging wordt ondernomen. Het gebruik van onderbenen en voeten is niet toegestaan bij handbal.

Spelers hebben meestal een vaste positie in het veld. Dit is dan de keerper, linker of rechter hoek, de linker of rechter opbouw, de middenopbouw en de midvoor (of cirkelspeler).

Handbal weetjes
Handbal is een sport die vooral populair is in Europa.

De Nederlandse handbaldames doen het de laatste jaren ontzettend goed. Na het verliezen van de WK finales in 2015 en 2016, maar ook het behalen van de Olympische spelen in Rio, zijn de dames in 2017 derde geworden tijdens het WK door de troostfinale te winnen van Zweden. De halve finale ging verloren tegen Noorwegen. Hetzelfde Noorwegen wat de finale van Nederland won in 2015 en 2016…

Handbal termen* (tip: gebruik de zoekfunctie)

Handbal termUitleg
2 minuten tijdstraf bij 3 keer 2 minuten tijdstraf volgt een rode kaart
7-meterworp
Als een duidelijke doelkans wordt verhinderd door een foul of door het betreden van het doelgebied, wordt de gelijkheid van kansen weer hersteld door een 7-meter worp. De werpende speler gaat voor de 7-meter staan en probeert na het fluitsignaal een doelpunt te scoren. Zo lang de speler de bal vasthoudt, mag hij de 7-meter lijn niet aanraken of overschrijden. De andere spelers staan bij de vrijeworplijn en blijven op een afstand van 3 meter tot de werpende speler.
Aanval
De bal mag met de handen, armen, hoofd, romp, bovenbeen of knie worden geworpen, opgevangen, gestopt en met hand of vuist worden geslagen. Contact met onderbenen en voeten is niet toegestaan. Een speler kan in balbezit komen als het hem lukt de bal op de tegenspeler met open hand te veroveren. Als hij de tegenspeler de bal uit handen slaat, wordt dit gezien als een foul.
Bal
De handbal is gemaakt van kunststof of leer. De diameter van de bal varieert al naargelang geslacht en leeftijd van de teams. Een handbal voor herenteams heeft een omvang die ongeveer 10 cm kleiner is dan een voetbal, maar hetzelfde weegt. Daardoor kunnen handballers hem beter grijpen en harder gooien dan een voetbal. Vaak wordt de bal behandeld met hars zodat de spelers hem beter met één hand kunnen vangen en vasthouden. in veel sporthallen is echter het gebruik van harsen niet toegestaan omdat ze plakkerige sporen op de vloeren achterlaten.
Blauwe kaartwordt getoond bij een zware overtreding waarbij de scheidsrechter een rapportage stuurt naar de bond. Een blauwe kaart wordt altijd voorafgegaan door een rode kaart. zware overtredingen opzettelijk gericht op lichaam, er zal dan ook een blauwe kaart worden getoond. Na rapportage beslist de bond welke sancties er worden opgelegd voor desbetreffende speler. Begaat een speler in de laatste 30 seconden van de wedstrijd een overtreding wat normaal geel of 2min. tijdstraf is, dan volgt sowieso een rode kaart en direct een strafworp. Dit om een (gelijk opgaande) wedstrijd tot de laatste seconde sportief en spannend te houden.
Bij een overtreding krijgt een speler een waarschuwing of een tijdstraf. Bij zeer ernstige (grof onsportief) overtredingen kan er een directe rode kaart worden getoond; dit zijn overtredingen zoals het opzettelijk achterover trekken aan de schotarm of het duwen in de rug van een tegenstander.
Bij een rode (met/zonder) blauwe kaart moet de speler aan wie deze kaart getoond is, het speelveld/zaal direct verlaten, mag wel plaats nemen op de tribune en niet meer deelnemen aan het spel. Na 2 minuten mag er een andere speler die positie weer overnemen.
Diskwalificatie (rode kaart)Zware overtreding
Foul
Als een speler er door vastgrijpen, omklemmen, stoten en vasthouden op een onsportieve manier aan wordt gehinderd de bal te werpen, wordt dit gezien als een foul en wordt doorgaans bestraft met een vrije worp. Als de scheidsrechter een speler de gele kaart toont, is dit een waarschuwing die geen onmiddellijke uitwerking heeft op het verloop van de wedstrijd.
Inworp
Als de bal buiten het speelveld komt, wordt de inworp uitgevoerd. Daarbij moet de speler die de inworp neemt met één voet op de zijlijn staan.
Nederlands Handbal Verbond
Handbal in Nederland. Het handbal in Nederland wordt vertegenwoordigd door het Nederlands Handbal Verbond (NHV). Dit verbond maakt de poule-indelingen en wedstrijdprogramma's van de landelijke competities. Ook selecteert het de nationale selecties.
Ploeg
Een team kan bestaan uit maximaal 14 spelers. Zeven spelers staan op het veld (6 veldspelers en 1 doelverdediger) terwijl de overige 7 spelers van het team optreden als wisselspelers. Bij een handbalwedstrijd staan doorgaans 14 spelers op het veld.
Speeltijd
Een handbalwedstrijd bestaat gewoonlijk uit twee speelhelften van 30 minuten. Bij de jeugd kiest men deels ook voor kortere speeltijden. Wanneer er bij bepaalde wedstrijden sowieso een winner uit de bus moet komen (bijvoorbeeld bekerwedstrijden) en het na 60 minuten nog steeds gelijkspel is, vinden er twee verlengingen van steeds 5 minuten plaats.
Speeltijden junior/seniorEen senioren- en A-jeugd-wedstrijd duurt 2 × 30 minuten met een pauze van 10 of 15 minuten. Een B-jeugd- en C-jeugd wedstrijd duurt 2 x 25 minuten. De D- en de E-jeugd spelen 2 × 20 minuten en een F-jeugd-wedstrijd duurt 2 × 15 minuten. De recreanten spelen 2 × 25 minuten.

Afzonderlijke continentale en landelijke bonden hebben het recht om afwijkende tijden voor de pauzes te hanteren. Een pauze mag echter nooit meer dan 15 minuten duren. Met name op regionaal niveau zijn pauzes vaak korter. Dit om op de kosten van de zaalhuur te besparen.
Speelveld
"Het speelveld meet 40 x 20 meter en wordt door talrijke lijnen begrensd en doorsneden.

• De zijlijnen en de achterlijnen omsluiten het veld.
• De middenlijn loopt door het midden van het speelveld.
• Het doelgebied wordt door een ononderbroken halve cirkel met een straal van 6 meter gedefinieerd. Dit gebied mag alleen door de doelverdediger worden betreden.
• De gestippelde vrijeworplijn ligt negen meter voor het doel.
• Tussen de doelcirkel en de vrijeworplijn ligt de 7-meterlijn.
• Aan een van de zijlijnen ligt de wissellijn die vanaf de middenlijn steeds 4,5 m naar rechts en links loopt. Daarachter ligt de wisselzone met de wisselbanken voor de overige spelers."
Stappen
Staande mogen de spelers de bal slechts drie seconden vasthouden. Met de bal in de hand mogen zij slechts drie stappen doen. Om zich vrij te kunnen bewegen, moet de bal voortdurend (minstens na iedere derde stap) op de vloer stuiten.
TechniekHandbal is een uiterst beweeglijke en veelzijdige wedstrijdsport, waarvoor een groot uithoudings- en reactievermogen, sprong-, werp- en sprintkracht en wendbaarheid zijn vereist.
Uitworp
De uitworp wordt uitgevoerd door de doelverdediger en vindt plaats als de bal over de doellijn het speelveld verlaat en voor het laatst werd aangeraakt door de aanvallende ploeg of de doelverdediger van de verdedigende ploeg of wanneer de bal in het doelgebied blijft liggen. Anders dan bij voetbal, waarbij de keeper bij de doellijn moet blijven, mag de keeper bij handbal maximaal 4 meter voor zijn doel staan.
VerleningenBij wedstrijden die na de reguliere speeltijd gelijk zijn geëindigd en waarbij een beslissing moet vallen, gewoonlijk in een knock out-systeem, wordt een verlenging gespeeld van 2 x 5 minuten met een pauze van 1 minuut.

Is de stand na het spelen van deze verlenging nog altijd gelijk, dan wordt na een pauze van 5 minuten een tweede verlenging gespeeld van nogmaals 2 x 5 minuten met wederom een pauze van 1 minuut.

Wanneer er, na twee verlengingen, nog altijd geen winnaar is, dan wordt de winnaar overeenkomstig de bepalingen in het geldende wedstrijdreglement bepaald. Dit betreft gewoonlijk het nemen van 7-meter worpen.
Vrije worp
De vrije worp wordt uitgevoerd als gevolg van overtredingen, bijvoorbeeld als een speler van de aanvallende ploeg binnen de doelcirkel komt. De vrije worp wordt uitgevoerd op de plek waar de overtreding werd begaan. Overtredingen die met een vrije worp worden bestraft op een afstand van minder dan 9 meter van het doel van de tegenpartij worden genomen aan de vrijeworplijn. De tegenspelers moeten daarbij minimaal 3 meter afstand tot de bal aanhouden.
Waarschuwing (gele kaart)bij 'n volgende overtreding van dezelfde of zwaardere aard volgt een 2 minuten tijdstraf
Worp
De beginworp wordt na het beginsignaal van de scheidsrechter in het midden van het speelveld uitgevoerd. Daarbij moet de speler met één voet de middenlijn aanraken, terwijl de andere voet op de eigen helft moet staan. Spelers van de tegenpartij moeten op een afstand van 3 meter van de speler blijven die de beginworp uitvoert. Onmiddellijk na het beginsignaal mogen de medespelers op de speelhelft van de tegenpartij lopen.
* Wij zijn niet verantwoordelijk voor de informatie van deze website.